- Handleiding (PDF)
- EPI-rekenblad: project (excel) - zone kamers (excel)
- Voorbeelden EPI-rekenblad: zone kamers (excel) - zone kamers (PDF) -
verlichting (excel)
Waarom?
Het ministerieel besluit VIPA-criteria duurzaamheid legt sinds begin 2010 voor alle nieuwbouwprojecten van welzijns- en gezondheidsvoorzieningen die onder het VIPA-toepassingsgebied vallen een E-peil 80 op.
- Voorzieningen die vallen onder EPW en EPU (gebouwen met woon-, kantoor- en
schoolfuncties kunnen de energieprestatie (E-peil 80 aantonen via de berekenings-
methode zoals opgenomen in de EPB-regelgeving;
- Voor zorgvoorzieningen, die niet onder EPW of EPU vallen, is een dergelijke
berekeningsmethode binnen het kader van de EPB-regelgeving niet vastgelegd.
Voor deze voorzieningen voorzien de VIPA-criteria duurzaamheid een gelijk-
waardige energieprestatie door een maatregelenpakket van verplichte criteria
voor energiebeheersing op te leggen;
- Voorzieningen die het vooropgestelde E-peil 80 bereiken met alternatieve maat-
regelen die noch in de EPB-regelgeving, noch in het ministerieel besluit VIPA-
criteria duurzaamheid zijn opgenomen, kunnen hun E-peil aantonen in een eigen
berekeningsnota.
Een jaar na de invoering van het besluit stelt VIPA nu een rekenblad, het EPI-rekenblad, ter beschikking om welzijns- en gezondheidsvoorzieningen toe te laten hun energieprestatie éénduidig te berekenen. Als blijkt dat het berekende E-peil minstens voldoet aan het vooropgestelde criterium van E-peil 80, dan worden de eventuele alternatieve maatregelen die in de berekening werden opgenomen, ook aanvaard door VIPA. De berekening wordt dan als volwaardig alternatief voor het maatregelenpakket van de verplichte criteria aanvaard.
Uiteraard kan het EPI-rekenblad ook gebruikt worden om het realiseren van een betere energieprestatie in een zorgvoorziening (bvb. laag-energiepeil E 60) aan te tonen.
Voordelen
De energieprestatie-aanpak biedt verschillende voordelen t.a.v. het gebruik van een vast maatregelenpakket. Eerst en vooral past de aanpak in het algemene kader van de energieprestatieregelgeving. Bovendien beschikken de ontwerpteams de vrijheid om zelf te bepalen hoe ze best het beoogde E-peil behalen. Hierdoor kan men beter op de context inspelen en worden maatregelen beter afgewogen.
Daarom werd het EPI-rekenblad ontwikkeld om ontwerpers toe te laten om de energieprestatie van een woonzorgcentrum te evalueren los van het vooropgestelde maatregelenpakket van het ministerieel besluit VIPA-criteria duurzaamheid. Dit rekenblad, dat in eerste instantie ontwikkeld is als onderzoeksinstrument in de studies EPI I en EPI II, is nu verder uitgewerkt als praktisch werkinstrument.
De E-peilberekening met het EPI-rekenblad hoort niet tot de wettelijke energieprestatieregelgeving en gebeurt enkel in het kader van de VIPA-subsidiëring.
Na overleg met het Vlaams Energieagentschap (VEA) bleek een specifiek EPI-rekenblad voor welzijns- en gezondheidsvoorzieningen de beste oplossing. Dit in afwachting van een EPB-software die geschikt is voor de berekening van het E-peil van woonzorgcentra en zorgvoorzieningen in het algemeen.
Als wettelijke verplichting moet het woonzorgcentrum evenwel nog altijd ingegeven worden als ‘andere specifieke bestemming’ in de bestaande EPB-software.
Het EPI-rekenblad werd specifiek ontwikkeld voor woonzorgcentra, maar kan bij uitbreiding ook toegepast worden voor de berekening van de energieprestatie van gebouwen of gebouwdelen die een aanverwant verbruiksprofiel hebben (24/24 uur bezetting en verhoogde comforteisen) zoals bij een bezigheidstehuis in de sector van de personen met een handicap of een verpleegeenheid in een ziekenhuis.
Opbouw
Het doel van het rekenblad is om een E-peil te bereken voor een woonzorgcentrum. De E-peilberekening voor een woonzorgcentrum gebeurt aan de hand van de EPB-software en twee rekenbladen; m.n. EPI-projectrekenblad en EPI-rekenblad zone kamers (Energieprestatie-indicatoren voor de zorgsector).
Het woonzorgcentrum wordt onderverdeeld in twee soorten ventilatiezones (in zoverre deze opdeling ook in de installaties gebeurt):
- ventilatiezone voor kamers en ruimtes bediend door hetzelfde ventilatiesysteem
van de kamers (vaak ook de leefruimtes): de ventilatie in deze zone werkt
continu.
- ventilatiezone voor secundaire functies (cafetaria, keuken, kineruimtes, kantoren,
...) in zoverre deze beschikken over een ventilatiesysteem dat onafhankelijk
werkt van dat van de kamers. Hier wordt gerekend met de EPU-methode.
Onderstaande figuur toont grafisch het overzicht van de E-peilberekening voor een woonzorgcentrum.
Figuur 1. Grafisch overzicht berekening E-peil voor woonzorgcentra.
Een kort overzicht van de berekening ziet er als volgt uit:
1. Berekening van het E-peil voor de verschillende ventilatiezones in de EPB-
software (nieuwbouw EPU: bestemming kantoor)
2. EPB-resultaten van de ventilatiezone kamers ingeven in het EPI-rekenblad zone
kamers en E-peil volgens EPI berekenen.
3. De E-peilresultaten van de verschillende ventilatiezones ingeven in het EPI-
projectrekenblad om één E-peil voor het woonzorgcentrum te berekenen.