De cafetaria en/of polyvalente ruimte kunnen zowel functioneel als vormelijk op verschillende manieren geïntegreerd worden in een woonzorgcentrum.
Ze kunnen voorkomen als een onafhankelijk werkende entiteit of deel uitmaken van de werking van het woonzorgcentrum.
De benaming ervan of de mogelijke activiteiten die er kunnen plaatsvinden worden meestal gebruikt in aansluiting op de werking van het woonzorgcentrum, doch in vele gevallen krijgen zij een eigen naam als café, bistro…
Omwille van het gebruik, maar ook omwille van de vormgeving en de locatie in het gebouw, zullen deze ruimten steeds een publiek karakter hebben. Ze zullen een grotere groep en variërende gebruikers moeten kunnen opvangen.
Aandachtspunten ruimtelijke context
Locatie en bereikbaarheid
De cafetaria sluit in de meeste woonzorgcentra aan op de publieke delen van het gebouw. Ze staat zowel open voor externen (uit de omgeving) als voor bezoekers en bewoners van het woonzorgcentrum. Polyvalente ruimten worden vaak ook ingezet voor andere activiteiten voor buurtbewoners, organisaties ...
De locatie van deze ruimten zorgt dan ook vaak voor het bereikbaar zijn of niet. Ze dienen steeds een dubbele bereikbaarheid te ondersteunen, zowel van binnenuit als van buitenaf.
De ligging van de cafetaria sluit veelal aan bij de straatzijde van het gebouw, dichtbij het onthaal gelegen. Op die manier sluit zij zowel aan op de omgeving als op de interne werking.
Ruimte en inrichting
Om tegemoet te komen aan het gebruik, zijn er drie ruimtelijke aspecten waarmee men rekening dient te houden:
- ruimte om inrichtingelementen te plaatsen: een tafel, een kast, een automaat,
een (tijdelijk) infobord, enz.;
- ruimte om inrichtingselementen te gebruiken: voor een automaat moet je plaats
kunnen nemen, aan een tafel moet je kunnen zitten en iets nuttigen, rond een
infobord moet je ruimte hebben om het te bekijken en te lezen, enz.;
- circulatieruimte: we hebben vrije ruimte nodig om ons langs en tussen
inrichtingselementen te verplaatsen: van de deur naar de tafel, van de tafel naar
een toog, enz.
- Gebruik van tafels en stoelen
De tafels en stoelen zijn optimaal rechtlijnig of op een logische wijze opgesteld. Zo is het voor iedereen eenvoudig om te kunnen circuleren doorheen de ruimte. Optimaal wordt ook minimaal een zone vrijgehouden voor louter circuleren naar bijvoorbeeld de toegang tot de ruimte, een bedieningstoog…
Toog of bedieningszone
Een cafetaria en heel wat polyvalente ruimten zijn uitgerust met een toog of bedieningsfunctie. Men kan er terecht voor het ophalen van een drankje of een hapje.
Naast een goede bereikbaarheid moet deze toog natuurlijk ook goed bruikbaar zijn:
- Een deel van de toog is verlaagd en onderrijdbaar (een vrije zone van minimum
70 cm hoog, 60 cm diep en 90 cm breed) zodat ook rolstoelgebruikers bediend
kunnen worden.
- Is er een buffetzone dan is deze best rechtlijnig (of in een U- of L- vorm).
- Een buffet waar men bijvoorbeeld gebruik maakt van een plateau, is ook over de
volledige lengte onderrijdbaar. Zo kan iedereen het buffet gebruiken en kan men
makkelijker zelf kiezen.
Om een toog of buffet te kunnen gebruiken is het ook belangrijk af te stemmen op de gemiddelde reikzone van een persoon. De afstand vanaf de rand tot aan de etenswaren is maximum 60 cm diep, zodat we iets kunnen vastpakken.
In de hoogte hebben we een algemene bereik tussen 40 cm en 140 cm ten opzichte van de vloer. Dit is een belangrijk element als er automaten of rekken zijn waar men iets kan uitnemen.
- Gebruik van een rolstoel: Reikzone vanuit een rolstoel of zittende positie
Ringleiding
Indien de polyvalente ruimte ook gebruikt wordt voor feestjes, vormingsnamiddagen … is het aangewezen om de ruimte uit te rusten met een ringleiding. Aangezien een groot aantal van de bewoners gebruik maakt van een hoorapparaat kan de ring-leiding ervoor zorgen dat bewoners met een hoortoestel het geluid van bijvoorbeeld de micro, een televisietoestel… versterkt kunnen horen. Storend achtergrondgeluid wordt gefilterd.
Bezoekerssanitair
In de buurt van de polyvalente ruimte of cafetaria dient een makkelijk vindbaar en goed bereikbaar bezoekerssanitair voorzien te worden.
- Bezoekerssanitair
Buitenruimte
Heeft een cafetaria of een polyvalente ruimte ook een buitenzone zoals een terras of een tuin, dan dient ook deze optimaal bereikbaar en bruikbaar te zijn. Een drempel-loze bereikbaarheid is een cruciaal gegeven.
Daarnaast moet de beschikbare ruimte ook voldoende groot zijn (dimensioneel afgestemd) om te kunnen gebruiken met tafels en stoelen, een activiteit te kunnen laten doorgaan …
Concrete en specifieke ontwerpcriteria
www.toegankelijkgebouw.be
- Inrichting: meubilair
U kunt deze pagina afdrukken.