De sanitaire cel evolueert meer en meer naar een ruimte die moet voldoen aan zeer uiteenlopende behoeften van de bewoners. Niet alleen bewoners met een vrij grote zelfstandigheid moeten er op een goede en comfortabele wijze gebruik van maken. Ook voor de zorg aan personen met grote zorgbehoeften moeten zorgverleners ondersteund worden.
Optimaal krijgt iedere bewoner de voor hem/ haar meest aangewezen oplossing. Flexibiliteit en aanpasbaarheid zouden hiervoor de beste oplossing zijn, doch zijn dit meestal dure investeringen. Sanitaire cellen dienen dan ook binnen een standaard-opstelling een zo groot mogelijke range van zorgbehoeften op te kunnen vangen.
Aandachtspunten ruimtelijke context
- Toegang tot een sanitaire cel
Programma van eisen
Vandaag zijn reeds heel wat oplossingen voor sanitaire cellen in praktijk uitgewerkt. Meer en meer worden deze geoptimaliseerd naargelang de ervaringen die men opdoet.
Keuzes die men maakt om de badcellen uit te werken worden genomen in functie van de wijze waarop men de zorgverlening wenst te organiseren. Daarnaast is de wens om al dan niet toekomstige mogelijkheden te integreren een belangrijk element.
Deze keuzes bepalen steeds hoe de ruimtelijke vertaling zal gebeuren en welke de gebruiksmogelijkheden na realisatie zullen zijn. De goede zorgverlening, meer bepaald de handelingen die erin moeten kunnen plaatsvinden, moet echter steeds het uitgangspunt vormen voor ruimtelijke beslissingen.
Gebruiksruimten
Elke sanitaire cel dient optimaal afgestemd te worden op de activiteiten die erin plaatsvinden. Elk toestel dient naast een ruimte voor de opstelling ook voldoende gebruiksruimte te voorzien.
Binnen een zorgvoorziening dient het uitgangspunt de ‘zorgafhankelijke bewoner’ steeds voorop te staan. Dit betekent dat er rekening gehouden moet worden met de noden van de bewoner, de bruikbaarheid bij hulpmiddelengebruik, alsook met de aan-wezigheid van zorgverleners (voor hen is dit een werkomgeving).
- Gebruik van een wastafel
- Gebruik van een toilet
- Gebruik van een douche
Ruimtelijk betekent dit een puzzel waarbij voor elke activiteit voldoende gebruiks-ruimte aanwezig moet zijn. Multifunctioneel ruimtegebruik staat dan ook voor het dubbel gebruiken of overlappen van bepaalde zones.
Keuze voorzien van toestellen
Minimaal dienen steeds een wastafel en een toilet aanwezig te zijn in de sanitaire cel.
Daarnaast is het al dan niet voorzien van een douche een optie. Deze optie heeft veel te maken met:
- de keuze van type sanitaire cel en het aantal toegangen, de aanwezige vrije
wanden en de plaats van de toestellen;
- ruimtelijke beperkingen (architecturaal) die bepalend zijn voor de beschikbare
zone …
Voor- en nadelen bij het kiezen voor een douche op de kamer:
<><><><><><><><>
| De bewoner kan zelf kiezen voor een douche op de kamer of een bad in de gemeenschappelijke badkamer. |
Onderhoudsaspecten van de douche, waar-onder ook geurhinder bij niet of weinig gebruik. |
De zelfstandigheid van de bewoner kan zolang mogelijk behouden en ondersteund worden. Hierdoor zal de bewoner vaak ook langer actief blijven. |
De zorggraad van een bewoner is algemeen zeer groot, een zorgafhankelijke bewoner zal meestal een bad in plaats van een douche krijgen gezien het comfort voor de gebruiker en de zorgverlener. De douche op de sanitaire cel blijft vaak ongebruikt. |
Door het drempelloos uitvoeren van de douche biedt de ruimte een extra gebruiksruimte die multifunctioneel kan gebruikt worden indien bij-voorbeeld de zorggraad groter wordt. |
Kostprijs van de voorziening indien niet gebruikt is groot. Op vlak van hulpmiddelen kan dit beperkt worden door flexibele systemen toe te passen zoals bijvoorbeeld een wegneembare douchezit. |
In functie van toegankelijkheid zal steeds de keuze van het aantal toestellen bepalend zijn voor de te voorziene gebruiksruimten. Bij gevolg is de keuze dus ook belangrijk voor de dimensionering van de ruimte. Het kiezen voor een douche betekent steeds dat er een extra gebruikszone ter beschikking komt voor het plaatsen van een rolstoel of het plaatsnemen van en zorgverlener. De badcel zal steeds een ruimtelijk voordeel krijgen, wat de zorgverlening kwalitatief zal onder-steunen.
Vaste of variabele afwerking
De keuze om voor elke sanitaire cel reeds alle hulpmiddelen zoals beugels of een douchezit vanaf de start te voorzien of om voor een meer variabele oplossing te kiezen zal bepalen wat men vast en flexibel aanbiedt.
- Beugels
- Douchezit
De meest voorkomende keuzes zijn:
- een verplaatsbare of vaste douchezit;
- een bijkomende beugel aan de (open zijde van) toiletpot;
- bijkomende beugels aan de wastafel.
Vaste elementen zullen steeds aanwezig zijn onder de vorm van een spiegel, kapstok, handdoekrek … Daarnaast zal ter hoogte van de toiletpot (aan de gesloten zijde) steeds minimaal één beugel aanwezig zijn.
Typevoorbeelden sanitaire cel:
De typevoorbeelden van de sanitaire cel geven geen waardeoordeel, wel is er in de types een gradatie aanwezig in functie van type toestellen en mogelijkheden.
Sanitaire cel voorbeeldtype 1
Sanitaire cel voorbeeldtype 2
Sanitaire cel voorbeeldtype 3
Sanitaire cel voorbeeldtype 4
Sanitaire cel voorbeeldtype 5
Sanitaire cel voorbeeldtype 6
Sanitaire cel voorbeeldtype 7
U kunt deze pagina afdrukken.