De sanitaire cel moet de bewoner toelaten om zolang als mogelijk zelfstandig in te staan voor zijn persoonlijk verzorging. Indien echter nodig zal ook de zorgverlening in al zijn gradaties voor beide partijen op een ergonomische en veilige manier moeten kunnen verlopen.


Aandachtspunten ruimtelijke context
Algemeen
De toegang tot de sanitaire cel dient steeds afgestemd te worden op rolstoel- en hulp-middelengebruik. In veel gevallen is het niet mogelijk de sanitaire cel recht op recht te benaderen wat impliceert dat er steeds gemanoeuvreerd met worden vanuit een beperkte zone zoals bijvoorbeeld de gang.
De vrije doorgangshoogte van de toegangsdeur (min. 210 cm) vormt een aandachts-punt. Hier dient steeds rekening gehouden te worden met het gebruik van verrijdbare tilliften (passage in de hoogte). De deurhoogte moet toelaten om met de hefarm van de tillift te kunnen passeren. Deze arm of pomp moet ook in de maximale stand (wanneer iemand verplaatst wordt) de opening kunnen passeren.
Type deuren
Naargelang de plaats waar deuren voorkomen, maar ook afhankelijk van de functio-naliteiten, kunnen verschillende deurtypes gebruikt worden.
Voor en nadelen in functie van de keuze van deurtypes:
| Deurzwaai |
Moet steeds geïntegreerd worden. |
Plaatsbesparend in functie van de deurzwaai en daardoor meer vrije ruimte voor of achter de deur ter beschikking.
Zijdelingse schuifruimte nodig.
|
Plaatsbesparend in functie van de deurzwaai en daardoor meer vrije ruimte voor of achter de deur ter beschikking.
Multifunctioneel inzetbaar.
|
| Vrije doorgang |
Dikte deurblad moet geïntegreerd worden. Beperkte hoogte. |
Bereikbaarheid van de (opbouw)
deurkruk moet geïntegreerd worden.
Beperkte hoogte.
|
Bereikbaarheid van de (opbouw) deurkruk moet geïntegreerd worden.
Kamerhoog.
|
| Akoestisch |
Goede afsluiting. |
Minder goede afsluiting. |
Minder goede afsluiting. |
Aantal toegangen en opstelling toestellen
Een van de meest cruciale elementen is de plaats waar men toegang krijgt tot de sanitaire cel. Dit bepaalt niet alleen de bereikbaarheid van de ruimte, maar ook de mogelijkheden voor de interne organisatie (aanbod toestellen) en de mogelijkheden op vlak van zorgverlening.
Eén toegang:
Standaard voorziet men één toegang tot de ruimte, meestal rechtstreeks vanuit de leef- en slaapkamer. Dit kan een draaideur of een schuifdeur zijn.
Dit zorgt ervoor dat er steeds drie vrije wanden ter beschikking blijven voor het opstellen van de toestellen.


Twee toegangen:
Om beter tegemoet te komen aan het bieden van zorg worden in recente sanitaire ruimten oplossingen geboden door twee toegangen te voorzien:
- een (kamerhoge) schuifwand langs kamerzijde;
- een secundaire draaideur of schuifdeur langs gangzijde.
Bij het voorzien van een dubbele toegang blijven slechts twee à twee en een half vrije wanden ter beschikking voor het opstellen van de toestellen.
De schuifwand wordt gebruikt als toegang in het kader van het bieden van zorg. De tweede toegang doet voornamelijk dienst voor de bewoner zelf. Deze tweede deur stimuleert als het ware de zelfstandige bewoner om zolang mogelijk zelf gebruik te maken van de gesloten ruimte.


Bereikbaarheid en zorggradatie
Er zijn heel wat recente evoluties in functie van het gebruik van een badcel en het verlenen van zorg. Wanneer er een grotere zorgvraag is, is er meer ruimte nodig. Deze is echter op de private kamer en badcel niet steeds aanwezig.
Het principe van het kunnen open maken van één wand aan de kamerzijde biedt hier een oplossing voor. De initiële oppervlakte van de badcel kan dus nog steeds beperkt blijven terwijl men toch tegemoet kan komen aan een grotere zorgvraag.
De (voldoende hoge schuifwand), gelegen aan het leef- en slaapgedeelte zorgt er-voor dat er een rechtstreekse verbinding is tot de sanitaire toestellen. Dit geeft een groot voordeel in situaties van zware zorgbehoevendheid van de bewoner, maar ook voor het gebruik van hulpmiddelen zoals tilliften.
Daarnaast is het ook beter mogelijk om handelingen zoals het geven van een bedbad of het toiletbezoek functioneler te laten verlopen. Het bed kan korter bij de wastafel geplaatst worden waardoor water binnen handbereik is.
Door de schuifwand open te schuiven kan de kamer afgesloten worden voor bezoekers en kan privacy voor de bewoner verzekerd worden.
Het volledig open zetten van de wand heeft wel als aandachtspunt dat men de huise-lijkheid moet bewaren. Er ontstaat namelijk een zicht op de volledige sanitaire ruimte.
Afsluitbaar sas
Naast de bereikbaarheid voor de zorg, biedt het gebruik van een kamerhoge schuif-wand vaak de mogelijkheid om het toegangssas af te sluiten voor andere bezoekers. Dit bewaart de privacy voor de bewoner tijdens het uitvoeren van verzorgings-activiteiten.
Voorbeeld van recente evolutie op vlak van organisatie sanitaire cel
Eén van de laatste evoluties op vlak van het organiseren van de sanitaire cel is naast het kunnen open maken van één wand aan kamerzijde, eveneens ervoor zorgen dat de wastafel met de wand mee de ruimte indraait. Hierdoor dient het bed niet (of minder) verplaatst te worden.
Het volledig openzetten van beide deuren is bevorderlijk voor het bieden van zorg. De tweede toegang doet voornamelijk dienst voor de bewoner zelf. Deze tweede deur stimuleert als het ware de zelfstandige bewoner om zoals mogelijk zelf gebruik te maken van de gesloten ruimte.
U kunt deze deze pagina afdrukken.