Integrale toegankelijkheid is de kwaliteit van een publieke ruimte die het mogelijk maakt dat iedereen deze ruimte op een gelijkwaardige en onafhankelijke manier kan bereiken, betreden, gebruiken en begrijpen.
Toegankelijkheid is dus veel meer dan het toegankelijk maken van een publiek gebouw voor rolstoelgebruikers of andere mensen met een zichtbare beperking.
Het gaat erom dat van bij de start van het ontwerpproces wordt uitgegaan dat het gebouw voor iedereen makkelijk, comfortabel en gebruiksvriendelijk is. Specifieke voorzieningen voor mensen met een beperking worden, zeker in een nieuwbouw, zoveel mogelijk vermeden. Daardoor creëer je immers twee soorten gebruikers van een gebouw: degenen die op een ‘normale’ wijze het gebouw kunnen gebruiken en anderen waarvoor bijvoorbeeld een speciale toegang of voorziening moet gemaakt worden. Dit is niet alleen stigmatiserend maar brengt ook extra kosten en vaak ook extra organisatie met zich mee.
In de praktijk blijkt ook dat er een waaier van gebruikers en situaties zijn die ook problemen ervaren om op een veilige en comfortabele wijze gebruik te maken van het gebouw. Denken we maar aan leveranciers, iemand met een tas op wielen, een ouder met een kinderwagen, tijdelijke handicaps, poetsmachines, serveerwagens, noodsituaties (brancards) … Allen hebben baat bij een drempelvrije toegang en een toegankelijke lift. Het is dus veel efficiënter om van meet af aan bijvoorbeeld een toegang te maken die voor alle gebruikers op een gelijkwaardige manier kan gebruikt worden.
Bij een publiek gebouw wordt er ook vanuit gegaan dat iedereen, onafhankelijk en dus zonder hulp van derden, het gebouw kan betreden en gebruiken. Er van uitgaan dat iemand geassisteerd kan worden, tast de zelfstandigheid van de persoon aan en werkt in de praktijk ook niet. Wat immers als er niemand aanwezig is?
Toegankelijkheid betekent ook goede bereikbaarheid. Het gaat hier ondermeer om de ligging van het gebouw, de nabijheid van openbaar vervoer en diensten, de toe-gankelijkheid van het publiek domein zoals de oversteekplaatsen, stoepen, parkeer-plaatsen, voorrijdmogelijkheid, enz.
Een eerste vereiste is dat een gebouw kan betreden worden, dit betekent dat de toe-gang duidelijk is en voor iedereen te nemen is. Het best is er een drempelloze, goed verlichte, duidelijk aangegeven en voldoende brede toegang met automatische deuren die comfort bieden voor iedereen. Indien een drempelloze uitvoering niet kan is het combineren van trappen met een helling een oplossing.
Eenmaal in het gebouw betekent toegankelijkheid dat we vlot en veilig gebruik kunnen maken van de functies waarvoor het gebouw bedoeld is. Het gaat hier om meer dan brede deuren en gangen, ook verlichting, kleurgebruik, rustpunten, sani-tair, balies, akoestiek, meubilair, deurbeslag, bedieningsknoppen … zijn van belang.
Tenslotte is ook het begrijpen van het gebouw aan de orde. De leesbaarheid van het ontwerp en de logica van het plan maken dat gebruikers van het gebouw al dan niet op een vanzelfsprekende wijze ‘geleid’ worden door het gebouw. Duidelijke signali-satie is een extra steun om zijn weg te vinden.
Meer en meer wordt in gebouwen ook gebruik gemaakt van informatietechnologie zoals toegangscontrole, gebruik van elektronische kaarten en klavieren. Het spreekt vanzelf dat ook deze technologie zo moet ingezet worden dat ook mensen die niet vertrouwd zijn met deze nieuwe toepassingen er gebruik van kunnen maken.
- Universal Design of Ontwerpen voor iedereen
- Belang van toegankelijkheid
U kunt deze pagina afdrukken.